Menu

เคเบิลทีวี

เคเบิลทีวี (Cable TV) เป็นระบบการส่งสัญญาณรายการโทรทัศน์ ไปถึงผู้ชมทางบ้านผ่านสายเคเบิล เป็นทางเลือกสำหรับการส่งสัญญาณโทรทัศน์ระบบการบอกรับเป็นสมาชิก ปัจจุบันนี้มีการส่งสัญญาณโทรทัศน์ ทั้งผ่านสายเคเบิลทองแดง สายใยแก้วนำแสง และผ่านดาวเทียมด้วย โดยปกติระบบเคเบิลทีวี จะประกอบด้วยช่องรายการจำนวนหลายช่อง ทำให้ผู้เป็นสมาชิกสามารถรับชมได้หลากหลาย

หลังจากปี 2540 ได้มีผู้ประกอบกิจการเคเบิลทีวีท้องถิ่นเพิ่มขึ้น โดยการอนุญาตของกรมประชาสัมพันธ์ รวมทั้งการร่วมดำเนินการกับกรมประชาสัมพันธ์ เมื่อมีพระราชบัญญัติการประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ. 2551 ได้บัญญัติให้ กทช. ออกใบอนุญาตชั่วคราวให้กับผู้ประกอบกิจการเคเบิลทีวี ระยะเวลา 1 ปี โดยการดำเนินการในเบื้องต้นได้ให้ผู้ประกอบกิจการเคเบิลทีวีท้องถิ่นที่ดำเนินการอยู่ก่อนมีประกาศ กทช. มาลงทะเบียนเป็นผู้มีความประสงค์ประกอบกิจการไม่ใช้คลื่นความถี่ (โทรทัศน์บอกรับสมาชิก) เพื่อให้สามารถดำเนินการต่อไปได้ ก่อนเข้าสู่กระบวนการออกใบอนุญาตชั่วคราวตามที่กฎหมายกำหนด

การให้บริการเคเบิลทีวีแตกต่างจากระบบโทรทัศน์ภาคพื้นดินปกติ เนื่องจากโดยปกติสมาชิกจะสามารถรับชมจำนวนช่องรายการได้หลายช่องรายการ แต่ละช่องรายการจะมีเนื้อหาเฉพาะที่แตกต่างกัน ดังนั้นในการกำกับดูแลจึงมีความแตกต่างจากระบบเดิม นอกจากนี้ช่องรายการส่วนใหญ่ที่นำมาให้บริการในเคเบิลทีวีที่ให้บริการในประเทศเป็นช่องรายการจากสถานีโทรทัศน์ดาวเทียม จากความหลากหลายและจำนวนช่องรายการที่มากกว่าทำให้เคเบิลทีวีท้องถิ่นได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว ในขณะเดียวกันเคเบิลทีวีระดับชาติที่มีการส่งสัญญาณผ่านดาวเทียมก็มีจำนวนเพิ่มขึ้นอีกด้วย

กิจการเคเบิลทีวีที่เป็นผู้ประกอบกิจการตามสัญญาสัมปทานคือ TRUE VISION มีช่องรายการที่มีคุณภาพและน่าสนใจสำหรับคนชั้นกลาง และคนในเขตเมือง ในขณะที่เคเบิลท้องถิ่นก็มีสมาชิกเป็นคนต่างจังหวัดเนื่องจากมีราคาถูกกว่า แนวโน้มสื่อเคเบิลทีวีจะเพิ่มขึ้นถ้าเคเบิลท้องถิ่นสามารถปรับเปลี่ยนจากระบบสายทองแดงเดิม (Coaxial Cable) มาสู่การให้บริการผ่านใยแก้วนำแสงด้วยระบบดิจิตอลด้วยคุณภาพที่ดีกว่าและสามารถให้บริการอินเตอร์เน็ตความเร็วสูงควบคู่ไปได้ด้วยก็จะยิ่งทำให้การพัฒนาการให้บริการที่ดียิ่งขึ้นและเป็นการให้บริการในลักษณะหลอมรวม

โทรทัศน์ดาวเทียม (Satellite Television)

โทรทัศน์ดาวเทียม เป็นการส่งคลื่นสัญญาณโทรทัศน์ผ่านช่องการสื่อสารดาวเทียม โดยใช้จุดเด่นของการสื่อสารผ่านดาวเทียมที่มีวงโคจรสูงจากโลกมากกว่า 25000 กิโลเมตร ทำให้เมื่อส่งสัญญาณกลับมายังโลกจะสามารถคลอบคลุมพื้นที่ได้กว้างประมาณหนึ่งในสามของโลกสามารถดำเนินการได้สองรูปแบบคือ
(1) การส่งสัญญาณไปยังผู้รับโดยตรง (Direct TV) เช่น การให้บริการเคเบิลทีวีของ True Visions
(2) การให้บริการช่องรายการ (Channel Provider) เป็นการส่งช่องรายการโทรทัศน์ ไปยังผู้ให้บริการโครงข่ายเคเบิลทีวีท้องถิ่น หรือผู้ให้บริการโครงข่ายดาวเทียม (Satellite Platform Provider)

ช่องโทรทัศน์ดาวเทียมได้เพิ่มจำนวนอย่างรวดเร็วมีผลมาจากการขยายตัวของธุรกิจการให้บริการโครงข่ายเคเบิลทีวีท้องถิ่น และการให้บริการโครงข่ายดาวเทียม ทำให้มีความต้องการช่องรายการที่เป็นภาษาไทย (Thai Contents) จำนวนมาก การกำหนดในบทเฉพาะกาลของ พรบ.ประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ.2551 ให้ กทช. ออกใบอนุญาตประกอบกิจการที่ไม่ใช้คลื่นความถี่ชั่วคราวหนึ่งปี ส่งผลให้ผู้ประกอบกิจการโครงข่ายเคเบิลทีวีท้องถิ่นอยู่ในระหว่างการปรับตัวในการเปลี่ยนช่องรายการเดิมมาสู่ช่องรายการใหม่ที่มีลิขสิทธิ์ถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อเตรียมตัวในการขอใบอนุญาตประกอบกิจการชั่วคราวตามที่กฎหมายบัญญัติ ส่งผลให้ผู้ผลิตรายการ (Content Provider) เดิม สามารถผันตัวมาเป็นเจ้าของช่องรายการ (Channel Provider) โดยการส่งช่องรายการของตนให้ผู้ประกอบกิจการโครงข่ายเคเบิลทีวีท้องถิ่น ผ่านดาวเทียมซึ่งมีราคาถูกและสะดวกกว่าวิธีอื่น

นอกจากนี้ พรบ.ประกอบกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ พ.ศ.2551 กำหนดให้กิจการประเภทบอกรับสมาชิกสามารถมีโฆษณาได้ชั่วโมงละไม่เกิน 6 นาที (เฉลี่ย 5 นาที) ทำให้ผู้ประกอบกิจการโทรทัศน์ดาวเทียมมีช่องทางในการประกอบธุรกิจและสามารถมีรายได้จากการโฆษณา ในขณะที่ผู้ประกอบกิจการโครงข่ายเคเบิลทีวีท้องถิ่นมีรายได้จากค่าบริการรายเดือนเป็นค่าตอบแทน

กระบวนการแก้ไขปัญหาเคเบิลทีวีและโทรทัศน์ดาวเทียมในยุค กสทช.

เมื่อมีจัดตั้ง กสทช. การแก้ปัญหาการประกอบกิจการ เคเบิลทีวีและโทรทัศน์ดาวเทียมเป็นปัญหาเร่งด่วน เนื่องจากเคเบิลทีวีและโทรทัศน์ดาวเทียม ได้กลายเป็นทางเลือกที่สำคัญในการรับชมรายการโทรทัศน์ของประชาชน การขยายตัวอย่างรวดเร็วส่วนหนึ่งเป็นผลจากการให้บริการที่ไม่ทั่วถึงของบริการโทรทัศน์ภาคพื้นดินหรือฟรีทีวี โดยเคเบิลทีวีและโครงข่ายโทรทัศน์ดาวเทียมได้นำเอาฟรีทีวีมาเป็นส่วนหนึ่งของการบริการด้วยคุณภาพที่ดีกว่าการรับสัญญาณภาคพื้นดินตามปกติ ประเทศไทยมีผู้ให้บริการเคเบิลทีวีระดับชาติที่ได้รับการรับรองตามกฎหมายเพียงหนึ่งราย คือ True Vision ในขณะที่มีผู้ให้บริการโครงข่ายเคเบิลทีวีระดับท้องถิ่น กว่า 400 ราย ที่ส่วนใหญ่ยังไม่มีใบอนุญาตตามกฎหมาย โทรทัศน์ดาวเทียมที่ยังไม่มีการออกใบอนุญาตประกอบกิจการตามกฎหมาย จำนวนกว่า 600 ช่องรายการ เพื่อนำไปสู่กระบวนการแก้ปัญหา กสทช. จึงได้กำหนดแนวทางในการแก้ปัญหา 3 ขั้นตอน ได้แก่

ขั้นตอนที่ 1: การออกใบอนุญาต

มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ผู้ประกอบกิจการฯ สามารถดำเนินการต่อไปได้ถูกต้องตามกฎหมาย กสท. ได้กำหนดหลักเกณฑ์ กฎ กติกา ที่จะนำไปสู่การออกใบอนุญาตประกอบกิจการสำหรับบริการโครงข่ายเคเบิลทีวี บริการโครงข่ายโทรทัศน์ดาวเทียม และการให้บริการช่องรายการโทรทัศน์

ขั้นตอนที่ 2: การกำกับดูแล

เป็นกระบวนการที่จะนำไปสู่การบังคับใช้กฎหมาย เพื่อให้การประกอบกิจการเกิดประโยชน์ต่อสาธารณะอย่างแท้จริง โดยเฉพาะการกำกับดูแลเนื้อหาและโฆษณา การคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรทัศน์ ซึ่ง กสท. ได้ดำเนินการในลักษณะคู่ขนานกับขั้นตอนแรก โดยมีการเตรียมการจัดทำหลักเกณฑ์ กฎ กติกา ที่เกี่ยวข้องในรายละเอียดของการกำกับดูแล และมีความเชื่อมั่นว่าการกำกับดูแลและการบังคับใช้กฎหมายจะมีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นเมื่อผู้ประกอบกิจการได้รับใบอนุญาตแล้ว

ขั้นตอนที่ 3: การพัฒนาการประกอบกิจการ

เป็นขั้นตอนที่สำคัญที่จะทำให้เคเบิลทีวีและโทรทัศน์ดาวเทียมเป็นกิจการที่เกิดประโยชน์ต่อสาธารณะ และเป็นช่องทางที่สำคัญในการนำข้อมูลข่าวสารไปสู่ประชาชนได้อย่างแท้จริง กสท. ได้จัดทำกระบวนการฝึกอบรม และการออกบัตรผู้ประกาศแก่ผู้ที่ทำหน้าที่ผู้ประกาศในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์ และ กสท. ได้ทำความตกลงกับสถาบันต่างๆ เพื่อทำความร่วมมือในการฝึกอบรมแก่ผู้ที่ทำหน้าที่ผู้ประกาศในกิจการกระจายเสียงและกิจการโทรทัศน์